Poradnik od Apteki Centralnej

Ewa Rutkowska-Król

Redaktor naczelna

Zapalenie ucha to schorzenie narządu słuchu, które najczęściej rozwija się w przebiegu infekcji wirusowej lub bakteryjnej, choć jego przyczyną mogą być także urazy, alergie czy długotrwałe narażenie na wilgoć. Charakterystycznym objawem jest ból ucha, jednak w zależności od rodzaju zapalenia mogą pojawić się również gorączka, pogorszenie słuchu, uczucie zatkania ucha lub wyciek z przewodu słuchowego. Wczesne rozpoznanie i odpowiednie leczenie pozwalają ograniczyć ryzyko powikłań oraz przyspieszyć powrót do zdrowia. 

Ewa Rutkowska-Król

Redaktor naczelna

Ból po lewej stronie brzucha może mieć wiele przyczyn – od łagodnych dolegliwości związanych z odżywianiem, stresem czy przejściowymi zaburzeniami pracy przewodu pokarmowego, po objaw wymagający dokładniejszej diagnostyki. W tej okolicy znajdują się m.in. narządy układu pokarmowego, moczowego i rozrodczego, dlatego charakter oraz lokalizacja bólu mogą dostarczać ważnych informacji na temat jego źródła. Znaczenie maj nie tylko miejsce występowania dolegliwości, ale również ich nasilenie, czas trwania oraz objawy towarzyszące, takie jak gorączka, nudności, wymioty, zaburzenia wypróżniania czy problemy z oddawaniem moczu. Prawidłowe rozpoznanie przyczyny bólu często wymaga wywiadu lekarskiego, badania fizykalnego oraz odpowiednio dobranych badań dodatkowych. Sposób leczenia zależy natomiast od źródła problemu – w niektórych przypadkach wystarczające mogą być zmiany stylu życia i leczenie objawowe, w innych konieczna jest specjalistyczna terapia.

Ewa Rutkowska-Król

Redaktor naczelna

Stres oksydacyjny to proces, który zachodzi w organizmie, gdy dochodzi do zaburzenia równowagi między wolnymi rodnikami a antyoksydantami. Nadmiar wolnych rodników może negatywnie wpływać na komórki i przyczyniać się do rozwoju niekorzystnych zmian w organizmie. Znajomość czynników, które sprzyjają jego powstawaniu, oraz sposobów ograniczania negatywnego wpływu wolnych rodników pozwala lepiej zadbać o zdrowie i codzienną profilaktykę.

Ewa Rutkowska-Król

Redaktor naczelna

Zapalenie błony śluzowej żołądka to częsta dolegliwość układu pokarmowego, która może mieć ostry lub przewlekły przebieg. Stan zapalny rozwija się pod wpływem różnych czynników, takich jak zakażenie bakterią Helicobacter pylori, długotrwałe stosowanie niektórych leków, nadmierne spożycie alkoholu czy przewlekły stres. Objawy bywają mało charakterystyczne i obejmują między innymi ból lub dyskomfort w nadbrzuszu, nudności, uczucie pełności oraz zgagę, dlatego nie zawsze od razu kojarzone są z chorobą żołądka. Wczesne rozpoznanie przyczyny oraz odpowiednio dobrane leczenie pomagają złagodzić dolegliwości i zmniejszyć ryzyko powikłań. 

Ewa Rutkowska-Król

Redaktor naczelna

Tauryna to związek naturalnie występujący w organizmie człowieka, który odgrywa ważną rolę w wielu procesach fizjologicznych. Choć najczęściej kojarzona jest z napojami energetycznymi i suplementami dla osób aktywnych fizycznie, jej działanie jest znacznie szersze. Bierze udział m.in. w pracy układu nerwowego, mięśni, serca oraz oczu, a także wspiera utrzymanie prawidłowej równowagi elektrolitowej. Ze względu na swoje właściwości tauryna budzi zainteresowanie nie tylko sportowców, ale również osób poszukujących wsparcia dla codziennego funkcjonowania organizmu. 

Ewa Rutkowska-Król

Redaktor naczelna

Ashwagandha to jedna z najlepiej poznanych roślin adaptogennych, od wieków wykorzystywana w medycynie ajurwedyjskiej jako naturalne wsparcie organizmu w okresach zwiększonego obciążenia fizycznego i psychicznego. W ostatnich latach zyskała dużą popularność głównie ze względu na swoje potencjalne właściwości wspierające odporność na stres, jakość snu, koncentrację oraz ogólne samopoczucie. Choć preparaty z ashwagandhą są powszechnie dostępne, przed rozpoczęciem suplementacji warto dowiedzieć się, czym dokładnie jest ta roślina, jakie wykazuje działanie, kiedy może być stosowana oraz na co zwrócić uwagę podczas wyboru produktu. Świadome stosowanie ashwagandhy pozwala lepiej wykorzystać jej potencjalne właściwości oraz uniknąć błędów związanych z suplementacją.

Ewa Rutkowska-Król

Redaktor naczelna

Cholesterol jest związkiem niezbędnym do prawidłowego funkcjonowania organizmu, choć jego podwyższony poziom często kojarzony jest wyłącznie z ryzykiem chorób układu krążenia. W rzeczywistości pełni wiele ważnych funkcji – uczestniczy m.in. w budowie błon komórkowych, produkcji hormonów oraz syntezie witaminy D i kwasów żółciowych. Problem pojawia się wtedy, gdy ilość cholesterolu we krwi jest zbyt wysoka lub zaburzona zostaje równowaga pomiędzy jego poszczególnymi frakcjami. Badanie poziomu cholesterolu, wykonywane najczęściej jako część lipidogramu, pozwala ocenić gospodarkę lipidową organizmu i określić ryzyko rozwoju miażdżycy oraz innych chorób sercowo-naczyniowych. Znaczenie mają nie tylko wartości cholesterolu całkowitego, ale również poziom cholesterolu LDL i HDL oraz stężenie trójglicerydów. Znajomość norm i czynników wpływających na poziom lipidów pomaga lepiej zrozumieć wyniki badań oraz znaczenie profilaktyki zdrowotnej.

Ewa Rutkowska-Król

Redaktor naczelna

Zatkane zatoki to częsta dolegliwość, która może utrudniać swobodne oddychanie, wpływać negatywnie na samopoczucie, jakość snu i codzienne funkcjonowanie. Uczucie rozpierania w okolicy czoła, policzków lub nasady nosa nie zawsze oznacza zapalenie zatok – podobne objawy mogą pojawić się również w przebiegu infekcji wirusowej, alergii czy podrażnienia błony śluzowej nosa. Rozpoznanie przyczyny dolegliwości ma istotne znaczenie, ponieważ od niej zależy wybór odpowiedniego postępowania. Łagodzenie objawów obejmuje zarówno metody niefarmakologiczne, jak i leki oraz preparaty dostępne bez recepty, które mogą pomóc zmniejszyć obrzęk błony śluzowej nosa, ułatwić odpływ wydzieliny z zatok oraz przywrócić komfort oddychania. 

Ewa Rutkowska-Król

Redaktor naczelna

Klotrimazol to jedna z najczęściej stosowanych substancji przeciwgrzybiczych, wykorzystywana w leczeniu zakażeń wywołanych przez dermatofity, drożdżaki z rodzaju Candida oraz niektóre inne grzyby chorobotwórcze. Jest dostępny w różnych postaciach, m.in. kremu, płynu czy tabletek dopochwowych, dzięki czemu znajduje zastosowanie zarówno w leczeniu grzybic skóry, jak i wybranych zakażeń okolic intymnych. Działa miejscowo, hamując rozwój grzybów i prowadząc do ich obumarcia, co pozwala złagodzić uciążliwe objawy, takie jak świąd, pieczenie, zaczerwienienie czy łuszczenie się skóry. Choć preparaty z klotrymazolem są szeroko dostępne i często stosowane w samoleczeniu, ich skuteczność zależy od właściwego rozpoznania rodzaju zakażenia oraz prawidłowego stosowania przez odpowiednio długi czas.

Ewa Rutkowska-Król

Redaktor naczelna

Refluks żołądka, określany również jako choroba refluksowa przełyku (GERD), to jedna z najczęściej występujących dolegliwości układu pokarmowego. Polega na cofaniu się treści żołądkowej do przełyku, co może prowadzić do podrażnienia jego błony śluzowej i występowania nieprzyjemnych objawów. Schorzenie może pojawić się zarówno u dorosłych, jak i u dzieci, a jego nasilenie często zależy od stylu życia, sposobu odżywiania oraz indywidualnych predyspozycji organizmu. Typowe objawy refluksu żołądka obejmują m.in. zgagę, uczucie pieczenia za mostkiem, kwaśne odbijanie czy dyskomfort po posiłkach. Nieleczone dolegliwości mogą wpływać na codzienne funkcjonowanie i prowadzić do powikłań. Odpowiednia dieta, zmiana niektórych nawyków oraz stosowanie preparatów wspierających leczenie mogą pomóc w ograniczeniu uciążliwych dolegliwości.

Ewa Rutkowska-Król

Redaktor naczelna

Rak jelita grubego to jeden z najczęściej rozpoznawanych nowotworów złośliwych, a jednocześnie choroba, której w wielu przypadkach można skutecznie zapobiegać lub wykryć na wczesnym etapie dzięki badaniom przesiewowym. Początkowo rozwija się często bez charakterystycznych dolegliwości, dlatego pierwsze objawy bywają bagatelizowane lub mylone z mniej groźnymi schorzeniami przewodu pokarmowego. Wczesne rozpoznanie zwiększa szanse na powodzenia leczenia i poprawę rokowania, dlatego warto znać symptomy, które wymagają konsultacji lekarskiej, a także czynniki zwiększające ryzyko zachorowania.

Ewa Rutkowska-Król

Redaktor naczelna

Krztusiec to zakaźna choroba układu oddechowego charakteryzująca się napadowymi atakami kaszlu, które mogą utrzymywać się przez wiele tygodni i prowadzić do poważnych powikłań. Choroba wywoływana jest przez bakterię Bordetella pertussis i łatwo rozprzestrzenia się drogą kropelkową. Przebieg krztuśca może różnić się w zależności od wieku i stanu zdrowia chorego. U osób dorosłych infekcja często przypomina przedłużające się przeziębienie, natomiast u najmłodszych pacjentów może stanowić poważne zagrożenie dla zdrowia, a nawet życia. Znajomość przyczyn, objawów oraz metod leczenia krztuśca pozwala skuteczniej reagować na pojawiające się symptomy i ograniczać ryzyko dalszego rozprzestrzeniania się zakażenia.

Ewa Rutkowska-Król

Redaktor naczelna

Zielone przebarwienie paznokcia może być objawem zakażenia wywołanego przez pałeczkę ropy błękitnej (Pseudomonas aeruginosa). Do infekcji najczęściej dochodzi u osób korzystających z manicure hybrydowego, żelowego lub akrylowego, ale może ona rozwinąć się także po uszkodzeniu płytki lub w warunkach sprzyjających długotrwałemu działaniu wilgoci. Odpowiednio wcześnie wdrożone leczenie oraz właściwa pielęgnacja pomogą zahamować rozwój zakażenia i będą wspierać regenerację paznokcia.

Ewa Rutkowska-Król

Redaktor naczelna

Ozempic to lek stosowany w leczeniu cukrzycy typu 2, który w ostatnich latach zyskał dużą popularność również ze względu na wpływ na masę ciała. Jego rosnące zainteresowanie sprawia, że wokół preparatu pojawia się wiele pytań dotyczących mechanizmu działania, wskazań do stosowania, bezpieczeństwa terapii oraz możliwych działań niepożądanych. Warto pamiętać, że jest to lek wydawany na receptę, który powinien być stosowany wyłącznie zgodnie z zaleceniami lekarza i w określonych wskazaniach medycznych. Poznanie zasad działania semaglutydu, czyli substancji czynnej leku Ozempic, pozwala lepiej zrozumieć jego rolę w terapii oraz świadomie ocenić korzyści i potencjalne ryzyko związane z leczeniem.

Ewa Rutkowska-Król

Redaktor naczelna

Badanie CRP należy do najczęściej wykonywanych badań laboratoryjnych wspomagających ocenę stanu zapalnego w organizmie. Oznaczenie stężenia białka C-reaktywnego jest wykorzystywane zarówno w diagnostyce infekcji, jak i monitorowaniu przebiegu wielu chorób oraz skuteczności prowadzonego leczenia. Choć podwyższony poziom CRP często kojarzony jest z zakażeniem, jego wzrost może mieć również inne przyczyny, dlatego wynik zawsze powinien być interpretowany z uwzględnieniem objawów klinicznych i pozostałych badań. Świadomość znaczenia badania CRP oraz umiejętność interpretacji jego wyników ułatwia świadomą ocenę stanu zdrowia i pomaga lepiej zrozumieć proces diagnostyczny.

Ewa Rutkowska-Król

Redaktor naczelna

Węzły chłonne pełnią ważną funkcję w układzie odpornościowym – filtrują limfę i pomagają organizmowi zwalczać drobnoustroje. Ich powiększenie, określane w medycynie jako limfadenopatia, najczęściej jest reakcją na stan zapalny lub zakażenie, jednak charakter zmian, czas utrzymywania się objawu oraz towarzyszące dolegliwości mogą wskazywać na różne przyczyny, niekiedy wymagające pogłębionej diagnostyki. Znaczenie ma nie tylko sama wielkość węzłów, ale również ich bolesność, konsystencja, lokalizacja oraz tempo powiększania się. Poznanie możliwych przyczyn limfadenopatii i charakterystycznych objawów pozwala lepiej zrozumieć, kiedy wystarcza obserwacja, a kiedy konieczna jest konsultacja lekarska.

Ewa Rutkowska-Król

Redaktor naczelna

Ciężka głowa, suchość w ustach, mdłości i problemy z koncentracją to typowe objawy kaca. Jego główną przyczyną jest metabolizm alkoholu w organizmie - etanol, czyli alkohol etylowy zawarty w napojach wyskokowych, jest traktowany przez organizm jak toksyna, wątroba przekształca go w aldehyd octowy, substancję jeszcze bardziej toksyczną niż sam alkohol. Znajomość skutecznych sposobów zapobiegania kacowi oraz sprawdzonych sposobów na syndrom dnia poprzedniego pomoże szybciej wrócić do formy niezależnie od tego, czy dopiero planujemy zakrapianą alkoholem imprezę, czy szukamy ulgi po hucznej zabawie. Co to jest kac? - przyczyny Kac to stan złego samopoczucia, który pojawia się kilka godzin po spożyciu alkoholu, najczęściej następnego dnia rano. Po wypiciu napojów zawierających etanol wątroba przekształca go w aldehyd octowy – toksyczny związek chemiczny, który odpowiada za wiele nieprzyjemnych objawów kaca, takich jak bóle głowy, nudności czy ogólne osłabienie organizmu. Kolejnym czynnikiem jest działanie odwadniające alkoholu – alkohol zwiększa produkcję moczu, co prowadzi do utraty wody i elektrolitów, powodując uczucie suchości w ustach i zaburzenia równowagi elektrolitowej. Nie bez znaczenia jest także wpływ alkoholu na układ nerwowy i jakość snu – mimo że po jego spożyciu łatwiej jest zasnąć, to jednak sen staje się płytszy i przerywany, przez co organizm nie ma szans na pełną regenerację. 

Ewa Rutkowska-Król

Redaktor naczelna

Ból gardła przy przełykaniu to powszechny objaw, który może towarzyszyć infekcjom wirusowym lub bakteryjnym, oraz wywołanym przez alergeny i inne czynniki podrażnieniom. Leczenie bólu gardła może różnić się w zależności od jego przyczyny, wieku pacjenta oraz jego indywidualnej kondycji zdrowotnej. Znając najczęstsze przyczyny bólu gardła oraz jego objawy łatwiej wybrać bezpieczne strategie łagodzenia tej uciążliwej dolegliwości, uwzględniające specyficzne potrzeby różnych grup pacjentów.  Przyczyny bólu gardła Jedną z najczęstszych przyczyn bólu gardła  są infekcje. Podczas infekcji wirusowej wirusy atakują delikatne tkanki gardła, powodując bolesne objawy. Wywoływane między innymi przez paciorkowce infekcje bakteryjne również mogą być odpowiedzialne za dyskomfort w obrębie gardła. Na stan gardła wpływać może także suche powietrze, drażniące substancje chemiczne czy dym papierosowy, które prowokują podrażnienia i uczucie suchości. Refluks żołądkowy, a także alergie, mogą dodatkowo zaostrzać dolegliwości bólowe oraz potęgować pieczenie.  Angina Angina to stan zapalny migdałków wywołany przez infekcje wirusowe (m.in. adenowirusy, wirusy grypy, rhinowirusy, koronawirusy) lub bakteryjne (szczególnie paciorkowce typu A (Streptococcus pyogenes)). Jednymi z głównych objawów anginy są: intensywny ból gardła, trudności w połykaniu, szczególnie podczas jedzenia lub picia oraz gorączka. Gardło przy anginie bakteryjnej  może być zaczerwienione i pokryte białym lub żółtym nalotem, a migdałki znacznie powiększone. Pacjenci często skarżą się również na ból głowy, zmęczenie i ogólne osłabienie. Alergiczne zapalenie gardła Alergiczne zapalenie gardła to stan, w którym gardło staje się podrażnione na skutek działania alergenów — substancji, które wywołują nadmierne reakcje układu immunologicznego u osób uczulonych. Alergiczne zapalenie gardła może być często związane z innymi objawami alergii, takimi jak kichanie, swędzenie w nosie, wodniste oczy czy przekrwiony nos. Charakterystycznym objawem alergicznego zapalenia gardła jest drażniący ból oraz uczucie swędzenia lub drapania w gardle, może również występować chrypka i zmiany w głosie będące wynikiem podrażnienia strun głosowych. Nawracający ból gardła Nawracający ból gardła może być spowodowany infekcjami czy alergią, ale często wynika też z choroby refluksowej, czynników środowiskowych oraz nadmiernego używania głosu. Refluks krtaniowo-gardłowy to stan, w którym kwas żołądkowy cofa się do jamy ustnej, prowadząc do podrażnienia i stanu zapalnego błon śluzowych gardła, krtani i okolicznych obszarów. Suchy klimat, niska wilgotność powietrza, klimatyzacja oraz zanieczyszczenia środowiska to czynniki, które mogą powodować podrażnienie gardła. Palenie papierosów i narażenie na dym tytoniowy może prowadzić do nawracającego bólu gardła. Osoby, które nadmiernie używają głosu lub pracują w warunkach wymagających dużego obciążenia głosowego, mogą doświadczać nawracającego bólu gardła.

Ewa Rutkowska-Król

Redaktor naczelna

Zapalenie wyrostka robaczkowego to jedna z najczęstszych przyczyn nagłego bólu brzucha wymagającego pilnej konsultacji lekarskiej. Schorzenie może rozwinąć się w każdym wieku, a jego charakterystyczne objawy często pojawiają się nagle i szybko się nasilają. Choć przez wiele lat wyrostek robaczkowy uznawano za narząd pozbawiony większego znaczenia, obecnie wiadomo, że pełni on określone funkcje związane z układem odpornościowym i mikrobiotą jelitową. Świadomość, gdzie jest wyrostek robaczkowy, oraz umiejętność rozpoznania pierwszych objawów zapalenia pozwalają szybciej zgłosić się po pomoc medyczną, co zmniejsza ryzyko groźnych powikłań, takich jak pęknięcie wyrostka czy zapalenie otrzewnej.

Ewa Rutkowska-Król

Redaktor naczelna

Zajady to bolesne pęknięcia i nadżerki pojawiające się w kącikach ust, które mogą utrudniać jedzenie, mówienie, a nawet uśmiechanie się. Choć często są traktowane jako niewielki problem, nawracające zmiany mogą świadczyć o niedoborach składników odżywczych, obniżonej odporności lub toczących się infekcjach. Właściwe rozpoznanie przyczyny zapewnia skuteczność leczenia oraz pomaga zapobiec kolejnym epizodom. 

Ewa Rutkowska-Król

Redaktor naczelna

Cholera to ostra choroba zakaźna przewodu pokarmowego wywoływana przez bakterię Vibrio cholerae. Do zakażenia najczęściej dochodzi drogą pokarmową, przede wszystkim poprzez spożycie skażonej wody lub żywności. Choroba może rozwijać się bardzo szybko, prowadząc do nasilonej biegunki i odwodnienia organizmu. Choć cholera występuje głównie na obszarach z ograniczonym dostępem do bezpiecznej wody pitnej i odpowiednich warunków sanitarnych, przypadki zachorowań mogą pojawiać się również w innych regionach.