Rozstępy – jak wyglądają, czemu powstają i jak się ich pozbyć?

Rozstępy to zmiany skórne przypominające prążki, które pojawiają się na ciele w wyniku gwałtownego rozciągania skóry. Na początku mają zazwyczaj czerwony, różowy lub fioletowy kolor, co wskazuje na świeżo powstałe uszkodzenia. W miarę upływu czasu rozstępy blakną, przybierając biały lub perłowy odcień. Przyczyny powstawania rozstępów są związane głównie z nadmiernym rozciąganiem skóry, które przekracza jej możliwości regeneracyjne. Do ich powstania przyczyniają się przede wszystkim zmiany hormonalne, predyspozycje genetyczne oraz szybki przyrost masy ciała – w ciąży, podczas intensywnego wzrostu u nastolatków, przy nagłych zmianach wagi lub szybkim przyroście masy mięśniowej. Lokalizacja rozstępów obejmuje zazwyczaj brzuch, uda, biodra, pośladki, piersi oraz ramiona. Całkowite usunięcie rozstępów jest trudne, ale istnieją skuteczne metody, które mogą pomóc zredukować ich widoczność oraz zapobiegać kolejnym uszkodzeniom.

Jak wyglądają świeże rozstępy?

Świeże rozstępy zwykle wyglądają jak cienkie, czerwone lub purpurowe, często lekko wypukłe linie na skórze; mogą być także nieco swędzące lub podrażnione. Występują w różnych miejscach na ciele, najczęściej w okolicach brzucha, bioder, ud, piersi i ramion. Z czasem mogą blednąć i stawać się mniej widoczne, przechodząc w jaśniejsze odcienie, takie jak srebrny lub biały.

Od czego robią się rozstępy?

Rozstępy powstają w wyniku rozciągania skóry, które może być spowodowane takimi czynnikami jak tycie, ciąża, szybki wzrost, a także zmiany hormonalne, genetyka, niektóre choroby i stosowanie sterydów.

• Szybki przyrost masy ciała, na przykład podczas ciąży, może prowadzić do nagłego rozciągania skóry.
• Podczas ciąży skóra na brzuchu, piersiach i udach intensywnie się rozciąga, co zwiększa ryzyko powstawania rozstępów.
• Okres dojrzewania charakteryzuje się szybkim wzrostem, co może prowadzić do pojawienia się rozstępów.
• Wahania hormonów, szczególnie w czasie ciąży, mogą wpływać na elastyczność skóry.
• Niektóre schorzenia, takie jak zespół Cushinga, mogą wpływać na produkcję hormonów i prowadzić do powstawania rozstępów.
• Stosowanie sterydów, zarówno w postaci leków doustnych, jak i maści, może osłabiać skórę i sprzyjać powstawaniu rozstępów.

Rozstępy w ciąży

Rozstępy w ciąży to częste zjawisko, które dotyka kobiet szczególnie w drugim i trzecim trymestrze, gdy ciało ulega intensywnym zmianom. Powstawanie rozstępów jest wynikiem działania hormonów, zwłaszcza kortyzolu, który osłabia strukturę włókien kolagenowych i elastynowych w skórze. Szybki przyrost masy ciała dodatkowo obciąża skórę, zmuszając ją do nadmiernego rozciągania w krótkim czasie. Najbardziej narażone na pojawienie się rozstępów są obszary, które rosną najszybciej, czyli brzuch oraz przygotowujące się do karmienia, powiększające się piersi. Rozstępy w ciąży mogą pojawić się również na udach, biodrach czy pośladkach, gdzie w odpowiedzi na zmiany hormonalne i potrzeby organizmu także gromadzi się tkanka tłuszczowa. 

Czy rozstępy znikają? Jak pozbyć się rozstępów?

Rozstępy nie znikają całkowicie, ale dzięki odpowiedniej pielęgnacji mogą z czasem blednąć i stawać się mniej widoczne. Maści na rozstępy, peelingi i specjalistyczne zabiegi kosmetyczne mogą skutecznie pomóc w ich redukcji.

• Maści i kremy na rozstępy zawierające między innymi retinoidy, kwas hialuronowy czy witaminę E mogą poprawić elastyczność skóry i zredukować widoczność rozstępów.
• Peelingi chemiczne mogą pomóc w złuszczaniu martwego naskórka, co sprzyja regeneracji skóry, poprawiać jej teksturę i kolor.
• Mikrodermabrazja polegająca na mechanicznym złuszczaniu skóry wygładza jej powierzchnię i redukuje rozstępy.
• Laseroterapia pomaga w pobudzeniu produkcji kolagenu i poprawie elastyczności skóry, co może zmniejszyć widoczność rozstępów.

Domowe sposoby na rozstępy

Regularnie stosowane domowe sposoby na rozstępy mogą skutecznie łagodzić ich widoczność. Kluczową rolę odgrywa nawilżanie i dbanie o elastyczność skóry. Jednym z popularnych domowych sposobów jest stosowanie naturalnych, bogatych w witaminy A i E olejów, takich jak olej kokosowy, oliwa z oliwek czy olej z migdałów. Wspomagają one regenerację skóry i pomagają utrzymać jej elastyczność. Regularny masaż skóry z użyciem naturalnych olejów może pomóc w redukcji i zapobiec powstawaniu rozstępów. Kolejnym sposobem jest stosowanie peelingów z naturalnych składników, na przykład z cukru, kawy lub soli morskiej, które złuszczają martwy naskórek i poprawiają krążenie. Peelingi pomagają również lepiej wchłaniać składniki aktywne zawarte w kremach na rozstępy. Szczotkowanie na sucho to coraz bardziej popularna alternatywa dla peelingów polegająca na delikatnym szczotkowaniu suchej skóry specjalną szczotką z naturalnym włosiem. Szczotkowanie pobudza krążenie krwi i limfy, usuwa martwy naskórek, a także stymuluje produkcję kolagenu i elastyny. Dzięki regularnemu szczotkowaniu skóra staje się gładsza i bardziej elastyczna, co może przyczynić się do zmniejszenia widoczności istniejących zmian oraz zapobiegania nowym rozstępom.

Dieta na rozstępy

Odżywianie odgrywa istotną rolę w zapobieganiu rozstępom oraz wspieraniu regeneracji skóry. Aby skóra była elastyczna i odporna na rozciąganie, warto włączyć do diety produkty bogate w witaminy, minerały oraz zdrowe tłuszcze, które wspierają produkcję kolagenu i poprawiają nawilżenie skóry.

• Witamina C jest niezbędna do produkcji kolagenu – białka kluczowego dla elastyczności skóry.
• Witaminy A i E wspierają regenerację komórek skóry oraz chronią ją przed szkodliwym działaniem wolnych rodników.
• Cynk wspomaga regenerację tkanek i gojenie się skóry.
• Zdrowe tłuszcze, takie jak te zawarte w awokado, oliwie z oliwek, orzechach i rybach bogatych w kwasy omega-3, pomagają utrzymać skórę odpowiednio nawilżoną i sprężystą.
• Kolagen do picia w formie suplementu diety wpływa na poprawę kondycji skóry, pomaga w redukcji rozstępów i chroni przed powstawaniem nowych zmian. Kolagen dostępny w suplementach diety często występuje w formie hydrolizatu, który jest łatwiej przyswajalny przez organizm. Przy regularnym stosowaniu kolagen wspomaga odbudowę włókien skórnych, poprawiając jej elastyczność i zmniejszając ryzyko powstawania rozstępów.
• Równie istotne jest także odpowiednie nawodnienie organizmu – picie dużej ilości wody wspomaga elastyczność skóry i poprawia jej ogólną kondycję.

Bibliografia:

1. Haratym J., Rozstępy skórne – przegląd procedur terapeutycznych z oceną ich skuteczności. Academy of aesthetic. 2018;3:92-108.
2. Kołodziejczak A., Kosmetologia 1, Warszawa, Wyd. PZWL; 2019
3. Martini M., Rozstępy [w:] Martini M., Kosmetologia i farmakologia skóry. Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Wydanie I, 2007: 2 9 5 -2 9 8 , ISBN 8 3 -2 0 0 -3 1 1 6 -8 .
4. Noszczyk M., Zabiegi przeciwdziałające rozstępom [w:] Noszczyk M., Kosmetologia pielęgnacyjna i lekarska. Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Wydanie I, 2010: 2 3 4 -2 3 7 , ISBN 9 7 8 - 8 3 -2 0 0 - 3 6 2 0 - 6 .
5. Nowicka D. Dermatologia ilustrowany podręcznik dla kosmetologów. Wrocław: KosMed; 2017:175-177.
6. Przewłocka-Gągała M., Współczesny model postępowania z problemem blizn w kosmetologii i medycynie estetycznej. Aesth Cosmetol Med. 2021;10(1):39-47