Porady dla rodziców ↓

Ewa Rutkowska-Król

Redaktor naczelna

W świecie gier elektronicznych, ekranów i natłoku informacji młodym umysłom coraz trudniej utrzymać uwagę. Problemy z koncentracją nie zawsze wynikają jednak z lenistwa czy braku chęci – często są sygnałem, że warto przyjrzeć się codziennym nawykom, rytmowi dnia czy nawet diecie dziecka. Proste ćwiczenia, odpowiednia aktywność fizyczna i drobne zmiany w codziennym funkcjonowaniu sprawią, że nauka staje się łatwiejsza, a dziecko odzyskuje pewność siebie i radość z odkrywania świata. Skupienie – co to takiego?  Skupienie to zdolność świadomego kierowania uwagi na jedno zadanie lub bodziec, bez ulegania rozproszeniom. To właśnie ono pozwala dziecku przeczytać tekst do końca, rozwiązać zadanie matematyczne czy wysłuchać nauczyciela na lekcji. W praktyce oznacza umiejętność „odcięcia się” od tego, co dzieje się w tle – hałasu, myśli, czy pokus płynących z otoczenia – i zaangażowania się w jedno konkretne działanie. Dla dzieci koncentracja jest fundamentem efektywnej nauki i rozwoju. Bez niej trudno przyswajać nowe informacje, zapamiętywać i łączyć fakty. Co ważne, skupienie nie jest cechą wrodzoną daną „raz na zawsze”, dlatego należy je stale trenować i wzmacniać.

Ewa Rutkowska-Król

Redaktor naczelna

Skaza białkowa to potoczny termin określający alergię na białka mleka krowiego występującą u niemowląt i małych dzieci. Objawia się zazwyczaj suchymi i szorstkimi plamami na skórze, głównie na twarzy, a także dolegliwościami ze strony układu pokarmowego. Wczesne rozpoznanie symptomów oraz odpowiednie leczenie i dieta eliminacyjna mogą przywrócić dziecku zdrowie i komfort. Alergia na białka mleka krowiego – przyczyny skazy białkowej Główną przyczyną skazy białkowej jest niedojrzały jeszcze układ odpornościowy dziecka, który błędnie rozpoznaje niektóre białka zawarte w mleku – takie jak kazeina czy beta-laktoglobulina – jako zagrożenie. W efekcie organizm uruchamia reakcję obronną, prowadzącą do wystąpienia objawów alergicznych. Do rozwoju skazy białkowej może przyczynić się również dziedziczność – jeśli jedno lub oboje rodzice mają alergie, ryzyko pojawienia się nietolerancji białka mleka u dziecka znacznie wzrasta. 

Ewa Rutkowska-Król

Redaktor naczelna

Obecność białka w moczu, zwana białkomoczem, to sygnał, którego nie należy ignorować. Choć niewielkie ilości mogą pojawiać się przejściowo – np. po wysiłku fizycznym czy w czasie infekcji – utrzymujące się podwyższone stężenie białka może świadczyć o problemach z nerkami lub innymi schorzeniami ogólnoustrojowymi.  Norma białka w moczu U zdrowej osoby mocz zawiera jedynie śladowe ilości białka – zazwyczaj nieprzekraczające 150 mg na dobę. W badaniu ogólnym moczu prawidłowy wynik to „brak” lub „śladowe ilości” białka. Wynik powyżej normy może wskazywać na przejściowe zaburzenia (np. wysiłek fizyczny, stres, gorączkę) lub być objawem chorób nerek i układu moczowego. W przypadku podwyższonego stężenia białka konieczna może być dalsza diagnostyka, w tym badanie dobowej zbiórki moczu lub testy laboratoryjne wykrywające białkomocz selektywny i nieselektywny. Rodzaje białkomoczu Białkomocz, czyli obecność białka w moczu, może mieć różne mechanizmy powstawania i przybierać różne postaci. Rozróżnienie rodzaju białkomoczu ma istotne znaczenie diagnostyczne, ponieważ pomaga określić przyczynę problemu i dobrać odpowiednie leczenie. Białkomocz czynnościowy (przemijający) – pojawia się przejściowo, np. po wysiłku fizycznym, w czasie gorączki, stresu czy odwodnienia. Nie świadczy o uszkodzeniu nerek i zwykle ustępuje samoistnie. Białkomocz ortostatyczny (posturalny) – występuje głównie u dzieci i młodzieży. Białko pojawia się w moczu w ciągu dnia, a znika po nocy spędzonej w pozycji leżącej. Ma łagodny przebieg i nie wymaga leczenia. Białkomocz kłębuszkowy – wynika z uszkodzenia kłębuszków nerkowych, które odpowiadają za filtrację krwi. W tej grupie wyróżniamy: białkomocz selektywny (utrata głównie małych białek (np. albumin) - zwykle w mniej zaawansowanych chorobach) i nieseektywny (utrata różnych typów białek, także większych cząsteczek - świadczy o poważniejszym uszkodzeniu nerek). Białkomocz cewkowy – spowodowany uszkodzeniem cewek nerkowych, które nie są w stanie prawidłowo wchłaniać przefiltrowanych białek. Występuje m.in. w toksycznych uszkodzeniach nerek czy chorobach metabolicznych. Białkomocz z przeładowania (nadmiarowy) – pojawia się, gdy we krwi występuje nadmiar pewnych białek (np. w szpiczaku mnogim – białko Bence’a-Jonesa), które przenikają do moczu mimo prawidłowej pracy nerek. Białkomocz mieszany – zawiera cechy kilku typów jednocześnie i wskazuje na złożony mechanizm powstawania, często przy ciężkich i przewlekłych chorobach nerek. Rozpoznanie rodzaju białkomoczu wymaga dokładnych badań – m.in. analizy ogólnej moczu, pomiaru dobowej utraty białka oraz badań laboratoryjnych krwi. Białko w moczu objawy Obecność białka w moczu, zwłaszcza we wczesnym stadium, często przebiega bezobjawowo i jest wykrywana jedynie podczas badania ogólnego moczu. W miarę postępu choroby, gdy białkomocz osiąga wyższe wartości, mogą pojawić się niespecyficzne objawy wynikające z utraty białek osoczowych i pogarszającej się funkcji nerek. Dochodzi wtedy m.in. do zaburzenia gospodarki wodno-elektrolitowej, spadku ciśnienia onkotycznego krwi i zatrzymywania płynów w organizmie. U pacjentów mogą występować również objawy ogólne związane z toczącym się stanem zapalnym lub współistniejącą chorobą nerek. Obrzęki Pieniący się mocz Zmniejszona ilość moczu Uczucie zmęczenia Nadciśnienie tętnicze

Ewa Rutkowska-Król

Redaktor naczelna

Odparzenia u niemowlaka to jeden z najczęstszych problemów skórnych, z którymi stykają się młodzi rodzice. Mogą wydawać się jedynie wywołującym dyskomfort malucha podrażnieniem, jednak niezdiagnozowane lub nieprawidłowo leczone mogą prowadzić do poważnych i bolesnych komplikacji. Choć walka z odparzeniami bywa frustrującym wyzwaniem, zrozumienie przyczyn, poznanie sposobów zapobiegania oraz skutecznych metod leczenia może zdecydowanie poprawić komfort i zdrowie dziecka. Odparzenia od pampersa – przyczyny Odparzenie pieluszkowe to podrażnienie skóry powstałe na skutek nieprawidłowej pielęgnacji, długotrwałego kontaktu skóry z moczem i kałem, tarcia, reakcji alergicznych czy infekcji grzybiczych. Wilgoć — stały kontakt skóry z moczem i kałem może drażnić skórę, szczególnie jeśli pieluszka nie jest regularnie zmieniana. Tarcie — ciągłe pocieranie skóry przez pieluszkę może prowadzić do podrażnień, zwłaszcza gdy skóra jest wilgotna. Nieodpowiedni rozmiar pampersa — stosowanie zbyt ciasnych pieluszek może spowodować zatrzymywanie wilgoci i powietrza, co stwarza idealne środowisko dla rozwoju bakterii i grzybów oraz powoduje tarcie i uciskanie skóry. Reakcje alergiczne — zawarte w pieluszkach barwniki i substancje zapachowe mogą wywoływać reakcje alergiczne, prowadząc do odparzeń. Infekcje grzybicze – odparzenia pieluszkowe mogą być spowodowane infekcją grzybiczą, wywołaną między innymi przez drożdżaki Candida albicans. Niewłaściwa pielęgnacja dziecka — nieodpowiednia higiena, używanie drażniących detergentów lub mydeł podczas mycia skóry może również powodować odparzenia u dzieci.

Ewa Rutkowska-Król

Redaktor naczelna

Decyzja o powiększeniu rodziny to ważny moment w życiu pary starającej się o dziecko. Jednak nie zawsze zajście w ciążę następuje od razu – na płodność wpływa wiele czynników, takich jak styl życia, dieta, zdrowie hormonalne czy poziom stresu. Warto więc świadomie przygotować organizm do poczęcia i zadbać o odpowiednie warunki sprzyjające zapłodnieniu.  Preparaty dla przyszłych mam Planując ciążę, warto zadbać o odpowiednią suplementację, która przygotuje organizm do zapłodnienia i zapewni optymalne warunki dla rozwoju dziecka. Najważniejszym składnikiem jest kwas foliowy, równie ważne są pozostałe witaminy z grupy B, regulujące gospodarkę hormonalną, oraz kwasy omega-3, wpływające na zdrowie serca i rozwój mózgu dziecka. Niezbędne jest także żelazo, które zapobiega anemii, jod, wspomagający funkcjonowanie tarczycy, oraz witamina D, wzmacniająca układ odpornościowy i kostny.  Kwas foliowy wspiera regenerację komórek, pomaga w produkcji czerwonych krwinek, chroniąc przed anemią oraz zmniejsza ryzyko wad cewy nerwowej u dziecka. Witaminy z grupy B regulują cykl menstruacyjny, wspomagają owulację i poprawiają metabolizm energetyczny. Kwasy omega-3 (DHA i EPA) wspierają zdrowie serca i układu krążenia, zmniejszają stany zapalne i poprawiają jakość błon komórkowych komórek jajowych.Żelazo zapobiega anemii, zwiększa poziom energii i wspiera prawidłowe dotlenienie organizmu. Jod jest niezbędny dla prawidłowej pracy tarczycy, reguluje gospodarkę hormonalną i wpływa na owulację. Witamina D wzmacnia odporność, poprawia wchłanianie wapnia i wspiera zdrowie kości oraz zębów. Wapń  wspomaga układ kostny, nerwowy i mięśniowy. Magnez redukuje stres, wspiera równowagę hormonalną i zmniejsza ryzyko skurczów mięśni. Dostępne w aptekach preparaty dla kobiet planujących zajście w ciążę często zawierają kompleksowe formuły, które dostarczają wszystkich niezbędnych substancji w odpowiednich proporcjach. Regularna suplementacja, połączona ze zdrową dietą i aktywnym trybem życia, może znacząco zwiększyć szanse na poczęcie oraz zapewnić organizmowi przyszłej mamy optymalne warunki do przebiegu ciąży. Tabletki na zajście w ciążę bez recepty – inozytol Dla kobiet planujących ciążę dostępne są suplementy diety, które wspierają płodność i przygotowują organizm do zapłodnienia. Tabletki na zajście w ciążę bez recepty poza wymienionymi wyżej witaminami i minerałami zawierają także inozytol. Inozytol to naturalny związek, który odgrywa kluczową rolę w regulacji gospodarki hormonalnej i wspomaganiu płodności. Jest szczególnie polecany kobietom z zaburzeniami owulacji oraz zespołem policystycznych jajników (PCOS), ponieważ poprawia wrażliwość na insulinę, co pomaga w przywróceniu regularnych cykli menstruacyjnych. W suplementach na płodność najczęściej występuje w postaci mio-inozytolu i D-chiro-inozytolu, które wspierają dojrzewanie komórek jajowych, poprawiają jakość oocytów i zwiększają szanse na naturalne poczęcie. Inozytol wspomaga również funkcjonowanie układu nerwowego, redukuje stres i poprawia samopoczucie, co ma znaczenie dla kobiet starających się o dziecko. Regularna suplementacja inozytolu może pozytywnie wpłynąć na płodność i wspomóc przygotowania do ciąży.

Ewa Rutkowska-Król

Redaktor naczelna

Szczepienia to jeden z najważniejszych i najskuteczniejszych sposobów ochrony zdrowia. Dzięki nim udało się wyeliminować lub znacząco ograniczyć wiele groźnych chorób zakaźnych, które jeszcze kilkadziesiąt lat temu stanowiły realne zagrożenie życia. Mimo to wokół szczepień wciąż krąży wiele mitów i wątpliwości, które sprawiają, że są one częstym powodem dyskusji i zyskują liczne grono przeciwników. Dlaczego warto się szczepić? Jak działają szczepionki? Dlaczego odporność zbiorowa jest tak ważna dla zdrowia całego społeczeństwa? Wyjaśniamy, co warto wiedzieć, by świadomie dbać o zdrowie swoje i swoich bliskich. Co to jest szczepionka? Szczepionka to preparat medyczny, który ma za zadanie pobudzić układ odpornościowy do wytworzenia ochrony przed konkretną chorobą zakaźną. Jak działa szczepionka? Szczepionka zawiera osłabione lub inaktywowane drobnoustroje (np. wirusy, bakterie) albo ich fragmenty, które nie wywołują choroby, ale „uczą” organizm, jak skutecznie się przed nią bronić. Dzięki temu układ odpornościowy osoby zaszczepionej będzie potrafił szybko rozpoznać i zneutralizować dany patogen. Szczepionki są więc bezpiecznym i skutecznym sposobem na budowanie odporności – bez konieczności przechodzenia groźnej infekcji. To właśnie dzięki nim możliwe było opanowanie wielu chorób, takich jak odra, polio czy błonica.

Ewa Rutkowska-Król

Redaktor naczelna

Kolka niemowlęca to występująca u dzieci między 2. a 16. tygodniem życia dolegliwość objawiająca się nagłymi, pojawiającymi się zazwyczaj wieczorami epizodami płaczu i rozdrażnienia. Choć kolki nie stanowią zagrożenia dla zdrowia malucha, bywają trudne zarówno dla dziecka, jak i dla rodziców, dlatego warto szybko sięgnąć po dostępne na rynku rozwiązania, które pomogą szybko złagodzić uciążliwe dolegliwości. Kolki u niemowląt – przyczyny Bolesne, objawiające się intensywnym, niekontrolowanym płaczem dziecka kolki niemowlęce wynikają najczęściej z niedojrzałości układu pokarmowego, nadmiaru powietrza w jelitach, reakcji na pokarm, zaburzeń równowagi flory bakteryjnej i innych czynników zdrowotnych. Noworodki i młodsze niemowlęta mają niedojrzały układ pokarmowy, co może prowadzić do problemów z trawieniem. Nieskuteczne rozkładanie pokarmów może powodować bolesne wzdęcia i dyskomfort. Podczas karmienia, szczególnie gdy dziecko jest bardzo głodne, połyka powietrze, co może prowadzi do gromadzenia się w jelitach wywołujących ból i dyskomfort gazów. Niektóre niemowlęta mogą być wrażliwe na składniki pokarmowe, takie jak białka mleka krowiego lub gluten obecne w mieszankach. Zaburzenia w równowadze mikroflory jelitowej, zwłaszcza u niemowląt karmionych sztucznie, mogą prowadzić do problemów trawiennych i wzdęć, co może skutkować kolkami. W rzadkich przypadkach kolki mogą być spowodowane innymi schorzeniami, takimi jak refluks żołądkowo-przełykowy, nietolerancje pokarmowe lub infekcje. 

Ewa Rutkowska-Król

Redaktor naczelna

Troska o skórę dziecka jest nieodłączną częścią rodzicielskiej przygody. Kąpiel czy zmiana pieluszki to nie tylko higieniczne zabiegi, ale także budujące bliskość rytuały, podczas których każdy gest ma znaczenie. Pełen wskazówek przewodnik po pielęgnacji skóry noworodków i niemowląt nie tylko podpowie czym kierować się podczas kąpieli i przewijania, jakich produktów używać, ale także wskaże skuteczne strategie w walce z takimi wyzwaniami jak AZS, ciemieniucha czy trądzik niemowlęcy.  Kąpiel noworodka  Kąpiel noworodka to nie tylko rutynowe zadanie, ale również wyjątkowy moment, podczas którego buduje się więzi z maleństwem. Aby zagwarantować dziecku komfort i odpowiednią pielęgnację warto trzymać się kilku kluczowych zasadach, na których czele stoją delikatność i bezpieczeństwo. Kąpiel dzieci należy rozpocząć od doboru wody, której temperatura powinna wynosić około 37 stopni Celsjusza. Temperaturę wody najłatwiej zmierzyć specjalnym, wodoodpornym termometrem. Do wody warto dodać emulsję lub specjalny, dostosowany do potrzeb delikatnej skóry płyn do kąpieli dla niemowląt zawierający natłuszczające emolienty. Zaleca się, by kąpiel rozpocząć od łagodnego umycia główki dziecka, a następnie reszty ciała schodząc od szyi w dół. Po kąpieli otulamy niemowlę ręcznikiem, a następnie delikatnie osuszamy skórę, skupiając się na miejscach, gdzie skóra jest podatna na otarcia, takich jak fałdki. Jeśli podczas kąpieli zamoczeniu ulegnie pępek noworodka, kikut pępowinowy zaleca się delikatnie osuszyć bawełnianym gazikiem. Umytą i osuszoną skórę można dodatkowo zabezpieczyć, stosując dobry balsam nawilżający lub oliwkę dla niemowląt.

Monika Stromkie - Złomaniec

Dietetyk Kliniczny

Infekcji nie da się zupełnie wykreślić z życia dziecka, gdyż są naturalnym mechanizmem budowania odporności. Można jednak immunizację wesprzeć i usprawnić poprzez codzienne działania i rutyny. Co robić, aby dziecko chorowało rzadziej lub z infekcji wychodziło szybko? Jelito to centrum odporności Twojego dziecka Układ immunologiczny jest bardzo skomplikowanym systemem i pełni niezwykle ważną funkcję, stoi na straży i chroni przez wieloma zagrożeniami w tym przed patogenami wywołującymi infekcje górnych dróg oddechowych. Choć elementy układu immunologicznego rozlokowane są po całym organizmie, to jego centrum dowodzenia mieści się w przewodzie pokarmowym, a w szczególności w jelitach, które zasiedlane są w dużej mierze przez bakterie. Znajduje się tam tkanka limfatyczna związaną z jelitem, czyli GALT, dzięki której możliwy jest prawidłowy proces immunizacji, czyli nabywania odporności swoistej. Aby jednak tak się stało mikrobiota jelitowa musi być różnorodna, liczebna i zasobna w „dobre bakterie” a bariera jelitowa szczelna. Wszystko to sprawia, że środowisko jelitowe będąc w homeostazie, może spełniać swoje rozliczne funkcje, w tym te związane z odpornością. Jak dbać o jelita, mikrobiotę i odporność? Dieta Dobrze odżywiona mikrobiota jelitowa to pierwszy krok do uszczelnienia bariery jelitowej i zapewnienia korzystnego środowiska w jelicie. Bakterie jelitowe żywią sią błonnikiem, którego my nie potrafimy strawić. Fermentują włókno pokarmowe obecne w warzywach, owocach, pełnoziarnistych produktach zbożowych, nasionach roślin strączkowych czy nasionach i orzechach. Podczas „przerabiania” błonnika produkują dlanas i naszego jelita cenne związki, które odżywiają nabłonek jelitowy, są to krótkołańcuchowe kwasy tłuszczowe, w tym kwas masłowy. Z tego powodu talerz żywieniowy dziecka powinien zawierać produkty, których składniki są pokarmem dla mikrobioty. Duża ilość przetworzonej żywności, słodkich jogurtów, kaszek, ciasteczek, bez odpowiedniej ilości włókna pokarmowego głodzi „strażników” naszej odporności a złapanie infekcji staje się bardziej prawdopodobne. Jak dbać o jelita, mikrobiotę i odporność? Styl życia Poza kwestią żywieniową jest jeszcze kilka aspektów życia codziennego, które pozytywnie wpływają na jelita, mikrobiotę a tym samym na odporność. Po pierwsze, ruch, szczególnie na świeżym powietrzu. Umiarkowany wysiłek fizyczny zwiększa liczbę i aktywność makrofagów, czyli komórek stanowiących element pierwszej linii obrony organizmu przed patogenami. Ruch przyczynia się także do mobilizacji drugiej linii obronnej organizmu tworzonej przez krwinki białe. Te pozytywne zmiany w układzie odpornościowym ustępują w kilka godzin po zakończeniu aktywności fizycznej, dlatego ruch o małej po średnią intensywność powinien być stałym elementem każdego dnia. W przypadku dzieci jest to jazda na rowerze, gra w piłkę, aktywności na placu zabaw, a nawet spacer. Po drugie, nieprzegrzewanie dziecka zarówno w domu jak i na dworze. Temperatura w pomieszczeniu, w którym przebywa dziecko nie powinna być wyższa niż 22-23 stopnie Celsjusza. Intensywnie pracujące grzejniki i niska wilgotność powietrza, wysuszają śluzówki nosa i gardła, przez co tracą one swoją funkcjonalność, a patogenom łatwiej jest wniknąć do wnętrza organizmu. Na temperaturę na dworze wpływu nie mamy, warto jednak bez względu na pogodę przebywać z dzieckiem na dworze, jednak nie przegrzewać go. W odróżnieniu od dorosłych, dziecko często aktywnie spędza czas na dworze, biega, wspina się, nawet spacer wymaga od niego większego nakładu energii, jeśli chce dorównać tempu opiekuna. Organizm dziecka podczas spacerów na dworze uczy się dostosowywać do zmian temperatur. Gdy maluch ubrany jest zbyt ciepło, to zawodzi jego wewnętrzny termostat, wówczas nadmiernie poci się, marznie i częściej choruje. Zazwyczaj aktywne dziecko powinno być ubrane o jedną warstwę ubrania lżej niż przebywający z nim dorosły. Po trzecie, odpowiednio długi sen. Wraz z końcem pierwszego roku życia, dziecko potrzebuje od 12 do nawet 14 godzin snu na dobę. Najlepiej, aby w tym okresie życia sen był podzielony na dłuższy odpoczynek nocny i 1-2 krótsze drzemki w ciągu dnia. Dzieci w wieku szkolnym potrzebują już trochę mnie snu, bo około 9-11 godzin. Niektórzy mówią, że sen to najlepszy i najtańszy suplement. Dla odporności niezwykle ważny, bo poprawia swoistą odpowiedź immunologiczną na atakujące patogeny.