Onycholiza – choroba paznokci. Jakie są jej przyczyny i jak wygląda leczenie onycholizy paznokcia?

Zmiana koloru paznokcia i widoczna przestrzeń między płytką a łożyskiem to pierwsze objawy onycholizy. Choć kojarzona głównie jako efekt nieprawidłowo wykonanego manicure hybrydowego, stanowi problem dermatologiczny dotyczący zarówno kobiet jak i mężczyzn, którego przyczyną są najczęściej urazy mechaniczne, reakcje alergiczne, a także choroby ogólnoustrojowe, takie jak łuszczyca czy infekcje grzybicze. Znajomość mechanizmów powstawania onycholizy oraz dostępnych metod leczenia mogą pomóc w przywróceniu paznokciom zdrowia i estetycznego wyglądu. 

Onycholiza co to? Objawy onycholizy

Onycholiza to stan, w którym paznokieć oddziela się od łożyska paznokcia, co prowadzi do powstawania wolnej przestrzeni pod płytką. Najczęściej występuje na paznokciach u rąk, ale może również dotyczyć paznokci u stóp.

Objawy onycholizy:

• oddzielanie się paznokcia: paznokieć zaczyna odchodzić od łożyska, co można zauważyć jako białą lub żółtą przestrzeń pod płytką;
• zmiana koloru: paznokieć może zmienić kolor na biały, żółty lub brązowy w miejscach oddzielenia;
• zgrubienie paznokcia: w miarę trwania problemu płytka może stawać się grubsza;
• kruchość paznokcia: oddzielony paznokieć jest bardziej podatny na uszkodzenia mechaniczne, co może prowadzić do jego łamania;
• ból lub dyskomfort: w niektórych przypadkach onycholiza może powodować ból, zwłaszcza jeśli doszło do infekcji.

Onycholiza paznokcia przyczyny

Przyczyny onycholizy mogą się różnić w zależności od jej lokalizacji.

Onycholiza paznokci u rąk

Wśród przyczyn onycholizy paznokci u rąk najczęściej wymienia się reakcje alergiczne, urazy, zakażenia oraz schorzenia dermatologiczne.

• Onycholiza po hybrydzie to częsty przypadek onycholizy paznokci u rąk, który może być wynikiem alergii na lakier bądź uszkodzenia mechanicznego podczas zdejmowania hybrydy.
• Reakcje alergiczne na produkty kosmetyczne takie jak lakiery i zmywacze do paznokci oraz stosowane detergenty mogą stanowić przyczynę oddzielania się płytki od łożyska.
• Urazy mechaniczne spowodowane uderzeniem, nieprawidłowym przycinaniem czy piłowaniem paznokci to najczęstszy powód onycholizy paznokci u rąk.
• Zakażenia takie jak infekcje bakteryjne lub grzybicze mogą prowadzić do oddzielania się paznokcia. Grzyby, takie jak dermatofity, mogą infekować paznokcie, prowadząc do zmiany koloru i struktury.
• Choroby skóry, np. łuszczyca lub egzema mogą wpływać na zdrowie paznokci, prowadząc do ich oddzielania się płytki od łożyska.

Onycholiza paznokci u nóg

Onycholiza dotykająca paznokcie stóp wynika zazwyczaj z noszenia nieodpowiedniego obuwia, niewłaściwej higieny, chorób dermatologicznych, a nawet z problemów z krążeniem.

• Ucisk i urazy w wyniku noszenia ciasnych butów mogą powodować oddzielanie się paznokci u nóg od łożyska. 
• Nadmierne pocenie się stóp oraz niewłaściwa higiena mogą sprzyjać rozwojowi infekcji grzybiczych, które prowadzą do onycholizy.
• Problemy z krążeniem, często związane z cukrzycą lub chorobami naczyń krwionośnych, mogą prowadzić do słabego odżywienia paznokci, osłabiając ich ogólną kondycję.

Leczenie onycholizy

Leczenie onycholizy skupia się na usunięciu przyczyny, ochronie paznokci oraz wspieraniu ich regeneracji. Ustalenie i usuniecie przyczyny onycholizy pomoże zapobiec dalszym problemom i umożliwi regenerację płytki. Jeśli przyczyny są niejasne lub stan paznokci się pogarsza, warto skonsultować się z dermatologiem, kosmetologiem lub podologiem.

Leki na onycholizę

Nie istnieje uniwersalny lek na onycholizę, a leczenie farmakologiczne musi być dostosowane do konkretnej przyczyny problemu. Ważne jest konsekwentne stosowanie się do zaleceń lekarza i dbanie o odpowiednią pielęgnację i ochronę paznokci.

Onychliza leczenie domowe

Leczenie onycholizy w domu koncentruje się na złagodzeniu objawów, zapobieganiu dalszym uszkodzeniom oraz wspomaganiu regeneracji paznokci. 

• Higiena - regularne mycie i dokładne osuszanie rąk i stóp pomaga zapobiec rozwojowi infekcji grzybiczych, które sprzyjają oddzielaniu się płytki.
• Ochrona paznokci – rękawice ochronne stosowane podczas sprzątania lub innych prac domowych pomogą uniknąć kontaktu z detergentami i chemikaliami.
• Wygodne buty – noszenie obuwia, które nie uciska palców, pomoże uniknąć urazów mechanicznych paznokci u stóp.
• Ostrożne przycinanie paznokci — regularne skracanie paznokci zapobiegnie dalszemu oddzielaniu się płytki paznokciowej od łożyska. Należy unikać przycinania zbyt blisko skóry, aby nie uszkodzić paznokcia.
• Stosowanie olejków - olejek z drzewa herbacianego ma właściwości przeciwgrzybicze i przeciwbakteryjne, można nakładać go na paznokieć, aby zapobiec infekcjom; olejek witaminowy natomiast, może wspomóc regenerację i wzmocnić paznokcie.
• Unikanie lakierów i zmywaczy – produkty do stylizacji paznokci oraz zmywacze do paznokci mogą wysuszać i osłabiać płytkę. Unikanie ich podczas terapii onycholizy przyspieszy efekty leczenia.
• Zrównoważona dieta – stosowanie diety bogatej w witaminy i minerały (biotyna, cynk i żelazo) oraz białko, może wspomóc zdrowie paznokci.
• Onycholiza a ocet - ocet, zwłaszcza ocet jabłkowy, jest popularnym domowym środkiem stosowanym w leczeniu różnych dolegliwości paznokci, w tym onycholizy. Dzięki właściwościom przeciwbakteryjnym i przeciwgrzybiczym może pomóc w zwalczaniu infekcji, które często towarzyszą onycholizie.

Inne choroby paznokci 

Paznokcie mogą być dotknięte różnymi schorzeniami, które wpływają na ich wygląd, strukturę i zdrowie. Do najczęściej występujących chorób paznokci poza onycholizą należą: grzybica paznokci, łuszczyca, bielactwo, koilonychia, zanokcica oraz wrastanie i łamliwość paznokci.

• Grzybica paznokci (onychomikoza) to infekcja grzybicza, która powoduje zgrubienie, przebarwienie (żółte, brązowe, białe) i kruchość paznokci. Grzybica najczęściej dotyka paznokci u stóp, głównie ze względu na ciemne i wilgotne środowisko.
• Pojawiające się głównie na skórze zmiany łuszczycowe mogą dotknąć również paznokci — zarówno rąk jak i stóp. Objawy obejmują wgłębienia (dołki), zgrubienia, zmiany koloru, a także oddzielanie się paznokcia od łożyska.
• Bielactwo paznokci (leukonychia) charakteryzuje się obecnością białych plamek lub całkowitym zbieleniem płytki paznokcia. Może być spowodowane urazami, niedoborami mineralnymi lub chorobami ogólnoustrojowymi.
• Koilonychia powoduje, że paznokcie przybierają kształt łyżeczki, co może być spowodowane niedoborem żelaza, chorobami wątroby, tarczycy lub genetyką.
• Zanokcica (paronychia) to infekcja skóry wokół paznokcia, która może być spowodowana przez bakterie lub grzyby. Objawia się zaczerwienieniem, obrzękiem i bólem w okolicy paznokcia.
• Wrastające paznokcie to stan, w którym krawędź paznokcia wrasta w skórę, powodując ból, zaczerwienienie i stan zapalny. Najczęściej dotyczy dużych palców u stóp i może być wynikiem nieodpowiedniego przycinania paznokci lub noszenia ciasnych butów.
• O łamliwości paznokci mówimy kiedy płytka stają się kruche i rozdwaja się. Przyczyną mogą być niedobory witamin i minerałów, częste kontakty z wodą i chemikaliami, a także zaburzenia hormonalne.

Każdą niepokojącą zmianę na paznokciach warto skonsultować z dermatologiem, aby celnie zidentyfikować przyczynę i podjąć odpowiednie leczenie. Paznokcie często odzwierciedlają stan ogólnego zdrowia, zatem zmiany w ich obrębie nie tylko zaburzają atrakcyjny wygląd dłoni czy stóp, ale także mogą wskazywać na inne problemy zdrowotne.