Nadwrażliwość zębów – czym jest i jak sobie z nią radzić?

Nadwrażliwość zębów to krótki, przeszywający ból pojawiający się podczas picia gorących lub zimnych napojów, jedzenia słodkich lub kwaśnych potraw czy nawet oddychania chłodnym powietrzem. Dolegliwość ta może mieć różne przyczyny – od niewłaściwej higieny jamy ustnej, przez choroby przyzębia, aż po działanie kwasów zawartych w diecie. Na szczęście współczesna stomatologia oraz dostępne w aptekach preparaty oferują skuteczne sposoby łagodzenia objawów i wspierania ochrony zębów, pozwalając stopniowo przywrócić im naturalną odporność.

Objawy nadwrażliwości zębów 

Nadwrażliwość najczęściej objawia się nagłym, ostrym bólem zębów o krótkim czasie trwania, który pojawia się w odpowiedzi na określone bodźce. Do najczęstszych należą niskie i wysokie temperatury, dlatego dolegliwości mogą występować podczas picia zimnych napojów, spożywania lodów lub gorącej kawy i herbaty. Równie często ból wywoływany jest przez produkty słodkie, kwaśne, a czasem także słone, co bywa szczególnie uciążliwe w codziennej diecie. Charakterystyczną cechą nadwrażliwości jest jej punktowy charakter – ból zwykle dotyczy jednego lub kilku zębów i ustępuje po usunięciu bodźca. W przeciwieństwie do bólu związanego z próchnicą czy stanem zapalnym miazgi, nie ma on tendencji do utrzymywania się przez dłuższy czas ani do nasilania się w spoczynku. U niektórych osób dolegliwości mogą pojawiać się także podczas szczotkowania zębów lub stosowania nici dentystycznej, zwłaszcza gdy doszło do odsłonięcia szyjek zębowych. W bardziej zaawansowanych przypadkach nadwrażliwość może reagować nawet na zmiany temperatury powietrza, na przykład podczas oddychania przez usta w chłodne dni. Objawy te często wskazują na osłabienie szkliwa, cofanie się dziąseł lub inne problemy w obrębie jamy ustnej, które wymagają odpowiedniej pielęgnacji i wsparcia. Choć nadwrażliwość zębów nie stanowi zagrożenia dla zdrowia ogólnego, jej objawy potrafią znacząco wpływać na komfort jedzenia, picia oraz codziennej higieny.

• Nagły, krótki ból o ostrym charakterze.
• Reakcja na zimne i gorące napoje.
• Dyskomfort podczas spożywania słodkich lub kwaśnych produktów.
• Dziwny ból między zębami.
• Ból pojawiający się przy szczotkowaniu zębów.
• Nadwrażliwość na zimne powietrze.
• Wrażliwe zęby – przyczyny

Wrażliwe zęby – przyczyny

Wrażliwość zębów może mieć wiele przyczyn, które często występują równocześnie. Najczęściej są to: ścieranie szkliwa, cofanie się dziąseł, nieprawidłowa higiena jamy ustnej, dieta bogata w kwaśne produkty, choroby przyzębia, próchnica, pęknięcia zębów, problemy z wypełnieniami oraz bruksizm, czyli nadmierne zaciskanie i zgrzytanie zębami.

• Ścieranie szkliwa.- naturalna warstwa ochronna zębów staje się cieńsza, przez co bodźce termiczne i mechaniczne łatwiej wywołują ból.
• Cofanie się dziąseł - odsłonięte szyjki zębowe zwiększają podatność na zimno, ciepło i działanie kwasów.
• Nieprawidłowa higiena jamy ustnej - zbyt twarda szczoteczka lub niewłaściwa technika szczotkowania przyspieszają ścieranie szkliwa i cofanie się dziąseł.
• Dieta bogata w kwaśne produkty - cytrusy, napoje gazowane czy wino mogą powodować erozję szkliwa.
• Choroby przyzębia - zapalenie dziąseł i innych tkanek przyzębia zwiększa wrażliwość zębów.
• Próchnica i pęknięcia zębów - uszkodzenia tkanek twardych zęba odsłaniają nerwy i wywołują ból.
• Problemy z wypełnieniami - nieszczelne lub uszkodzone plomby mogą prowadzić do nadwrażliwości.
• Bruksizm - zaciskanie i zgrzytanie zębami powoduje mikrouszkodzenia szkliwa i nasila wrażliwość.

Co na nadwrażliwość zębów?

Nadwrażliwość zębów można łagodzić poprzez odpowiednią higienę, wsparcie preparatami ochronnymi, domowe działania i zabiegi stomatologiczne. Podstawowe znaczenie ma regularne stosowanie past dedykowanych zębom wrażliwym oraz właściwa technika szczotkowania przy użyciu miękkiej szczoteczki, co minimalizuje dalsze podrażnienia i chroni dziąsła przed cofaniem się. Gdy objawy stają się uporczywe, pomocne mogą być zabiegi stomatologiczne, takie jak profesjonalna fluoryzacja, która wzmacnia szkliwo, czy lakowanie chroniące odsłonięte powierzchnie zębów. 

Pasta na nadwrażliwość zębów

Specjalistyczna pasta na wrażliwe zęby zawiera zazwyczaj składniki aktywne, które działają na dwa główne sposoby: wzmacniają szkliwo oraz blokują przewodzenie bodźców do nerwów zębowych. Najczęściej spotykane substancje to związki potasu, które zmniejszają pobudliwość zakończeń nerwowych, oraz związki fluoru i hydroksyapatytu, które wspierają remineralizację i odbudowę osłabionego szkliwa. Regularne, codzienne stosowanie past przeznaczonych do zębów wrażliwych pozwala zmniejszyć reakcję na gorące, zimne czy kwaśne bodźce. Pasty na nadwrażliwość zębów są dostępne bez recepty, dzięki czemu łatwo je włączyć do codziennej rutyny pielęgnacyjnej

Nadwrażliwość zębów domowe sposoby

Domowe metody na nadwrażliwość zębów mogą stanowić dobre uzupełnienie codziennej pielęgnacji jamy ustnej, zwłaszcza przy łagodnych i umiarkowanych dolegliwościach. Duże znaczenie ma modyfikacja nawyków żywieniowych – ograniczenie kwaśnych napojów i produktów pomaga zmniejszyć ryzyko dalszego osłabiania szkliwa. Po spożyciu kwaśnych potraw warto odczekać kilkanaście minut przed szczotkowaniem zębów, aby nie pogłębiać mikrouszkodzeń. Pomocne może być również stosowanie płynów do płukania zębów z fluorem, które wspierają remineralizację szkliwa i pomagają utrzymać prawidłowe pH w jamie ustnej oraz naparów ziołowych (np. z szałwii), które działają ściągająco i łagodzą podrażnienia dziąseł, potęgujące uczucie nadwrażliwości. Choć domowe metody nie zastąpią specjalistycznych preparatów ani konsultacji stomatologicznej, konsekwentnie stosowane mogą przyczynić się do zmniejszenia dyskomfortu.

Stomatologiczne leczenie nadwrażliwości zębów

Gdy nadwrażliwość zębów jest nasilona lub nie ustępuje mimo stosowania odpowiednich past i zmiany nawyków pielęgnacyjnych, skutecznym rozwiązaniem może być leczenie stomatologiczne. Jego celem jest ochrona odsłoniętych powierzchni zębów oraz ograniczenie przewodzenia bodźców do zakończeń nerwowych. Jednym z podstawowych zabiegów jest fluoryzacja, która wzmacnia szkliwo i zwiększa jego odporność na działanie czynników zewnętrznych. Przy odsłoniętych szyjkach zębowych często stosuje się preparaty ochronne, zmniejszające nadwrażliwość i wspierających ochronę zębiny. Coraz częściej wykorzystywana jest także laseroterapia stomatologiczna. Zabieg ten polega na zamykaniu kanalików zębinowych za pomocą lasera, co ogranicza docieranie bodźców do nerwów zęba. Laser działa bezboleśnie, nie wymaga znieczulenia i może przynieść odczuwalną ulgę już po jednej wizycie. Dodatkowo wykazuje działanie przeciwzapalne i wspiera regenerację tkanek. Jeśli przyczyną nadwrażliwości są ubytki, nieszczelne wypełnienia lub pęknięcia zębów, konieczne bywa leczenie zachowawcze polegające na ich odbudowie. U osób z nasilonym ścieraniem szkliwa, na przykład w przebiegu bruksizmu, stomatolog może zalecić również dodatkowe rozwiązania ochronne, takie jak szyny relaksacyjne. Odpowiednio dobrane leczenie pozwala skutecznie zmniejszyć nadwrażliwość i poprawić komfort funkcjonowania.

Bibliografia:

1. Borczyk D., i Brauman-Furmanek S., Nadwrażliwość zębiny - etiopatogeneza i zasady terapii, Czasopismo Stomatologiczne, 2002, t.55.
2. Politowska J., Jodkowska E., Rozwiązywanie problemów klinicznych pacjentów zgłaszających się z bólem zębów, Magazyn Stomatologiczny nr 4/2006.