Trądzik grzybiczy jak rozpoznać i skutecznie leczyć?

Trądzik grzybiczy to potoczna nazwa zapalenia mieszków włosowych związanego z nadmiernym namnażaniem drożdżaków z rodzaju Malassezia. Choć może przypominać klasyczne pryszcze, nie jest odmianą trądziku pospolitego i wymaga odmiennego postępowania. Dla trądziku grzybiczego charakterystyczne są drobne, dość jednolite krostki i grudki, którym często towarzyszy świąd. Zmiany najczęściej pojawiają się na czole, w okolicy linii włosów, na policzkach, klatce piersiowej i plecach. Postępowanie zależy od nasilenia zmian, a w niektórych przypadkach konieczne może być zastosowanie leczenia przeciwgrzybiczego.

Trądzik grzybiczy objawy

Trądzik grzybiczy najczęściej objawia się drobnymi, dość jednolitymi grudkami i krostkami. Zmiany zwykle mają podobną wielkość, występują w skupiskach i mogą być zaczerwienione. Często towarzyszy im świąd, który może nasilać się podczas pocenia. Jak wygląda trądzik grzybiczy i czym różni się od typowych pryszczy? W jego przebiegu charakterystyczna jest przede wszystkim duża powtarzalność zmian – w przeciwieństwie do trądziku pospolitego, w którym obok grudek i krostek często występują również zaskórniki o różnym wyglądzie i nasileniu. Zmiany związane z nadmiernym namnażaniem drożdżaków Malassezia mogą pojawiać się na czole, szczególnie w okolicy linii włosów, a także na policzkach, brodzie, klatce piersiowej, ramionach i plecach. Ich nasilenie może zwiększać się w warunkach sprzyjających namnażaniu drożdżaków, takich jak wysoka temperatura, wilgotność i wzmożona potliwość. Sam wygląd zmian nie pozwala jednak na pewne rozpoznanie, ponieważ podobne objawy mogą występować również w innych chorobach skóry.

Diagnostyka - jak rozpoznać trądzik grzybiczy?

Podstawą rozpoznania trądziku grzybiczego jest badanie dermatologiczne i ocena zmian skórnych. Pomocne może być badanie mykologiczne, pozwalające wykryć obecność drożdżaków Malassezia w materiale pobranym ze zmian skórnych. W diagnostyce stosuje się m.in. badanie mikroskopowe, a w wybranych przypadkach również posiew. Wynik badania zawsze powinien być interpretowany w odniesieniu do obrazu klinicznego, ponieważ drożdżaki Malassezia naturalnie występują na skórze i sama ich obecność nie świadczy o chorobie. Ostateczne rozpoznanie stawia lekarz na podstawie całokształtu objawów i wyników przeprowadzonych badań.

Trądzik grzybiczy a trądzik pospolity

Drożdżaki na twarzy – przyczyny

Drożdżaki z rodzaju Malassezia naturalnie występują na skórze i stanowią część jej mikrobioty. W określonych warunkach może jednak dojść do ich nadmiernego namnażania, co sprzyja powstawaniu zmian skórnych. Rozwojowi drożdżaków sprzyjają m.in. wysoka temperatura, wilgotność oraz zwiększona produkcja sebum. Malassezia wykorzystuje lipidy obecne w łoju, dlatego szczególnie dobrze rozwija się w miejscach bogatych w gruczoły łojowe.

Czynniki sprzyjające trądzikowi grzybiczemu:

• nadmierna potliwość,
• wysoka temperatura i wilgotne środowisko,
• łojotok,
• okluzja skóry,
• antybiotykoterapia,
• zaburzenia odporności,
• niektóre choroby skóry, np. łojotokowe zapalenie skóry.

Czy trądzik jest zaraźliwy?

Trądzik grzybiczy nie jest chorobą zakaźną i nie przenosi się z osoby na osobę. Zmiany pojawiają się w związku z nadmiernym namnażaniem drożdżaków i zaburzeniem równowagi mikrobiologicznej skóry, a nie w wyniku kontaktu z osobą, u której występują podobne objawy. Nie ma więc potrzeby unikania kontaktu z osobą z trądzikiem grzybiczym ani stosowania specjalnych środków zapobiegających jego „przeniesieniu”. Wspólne ręczniki czy kosmetyki nie są typową drogą transmisji tego schorzenia.

Trądzik grzybiczy leczenie

Leczenie trądziku grzybiczego polega przede wszystkim na ograniczeniu nadmiernego namnażania drożdżaków Malassezia. Sposób postępowania dobiera się do nasilenia i rozległości zmian oraz ich lokalizacji. W leczeniu miejscowym stosuje się preparaty przeciwgrzybicze, m.in. zawierające klotrimazol, a w zależności od miejsca występowania zmian pomocne mogą być również szampony o działaniu przeciwgrzybiczym. Przy bardziej nasilonych lub opornych zmianach lekarz może zdecydować o leczeniu ogólnoustrojowym. Znaczenie ma również odpowiednia pielęgnacja skóry i ograniczenie czynników sprzyjających namnażaniu drożdżaków.

Maść na trądzik grzybiczy

W leczeniu miejscowym trądziku grzybiczego stosuje się preparaty zawierające substancje o działaniu przeciwgrzybiczym. Mogą mieć postać kremów, maści, żeli lub innych preparatów przeznaczonych do aplikacji na skórę. Dobór konkretnego produktu zależy m.in. od lokalizacji i nasilenia zmian. W przypadku zmian na twarzy szczególne znaczenie ma wybór odpowiedniej postaci preparatu, ponieważ ciężkie, tłuste podłoża mogą nasilać okluzję skóry. 

Trądzik grzybiczy na twarzy – domowe sposoby

Domowe sposoby mogą stanowić uzupełnienie leczenia, ale nie zastępują preparatów przeciwgrzybiczych. Podstawą jest ograniczenie czynników, które mogą sprzyjać rozwojowi drożdżaków i podrażniać skórę, dlatego w codziennej pielęgnacji warto zadbać przede wszystkim o delikatne oczyszczanie. Do mycia twarzy należy wybierać łagodne żele lub pianki, które skutecznie usuwają nadmiar sebum i zanieczyszczenia, ale nie powodują nadmiernego przesuszenia ani uczucia ściągnięcia skóry. W niektórych przypadkach pomocne mogą być również preparaty myjące zawierające substancje przeciwgrzybicze. Ich stosowanie na skórę twarzy powinno jednak odbywać się zgodnie z zaleceniami lekarza lub informacją dotyczącą konkretnego produktu. Po umyciu skórę należy delikatnie osuszyć, bez pocierania, a po intensywnym wysiłku możliwie szybko usunąć ze skóry pot. W pielęgnacji warto również unikać ciężkich, tłustych kosmetyków oraz nadmiernego natłuszczania skóry. Niewskazane jest natomiast nakładanie na zmiany skórne domowych preparatów, takich jak ocet, soda oczyszczona, olejki eteryczne czy sok z cytryny. Mogą one podrażniać skórę i nasilać stan zapalny, a jednocześnie nie zapewniają skutecznego leczenia trądziku grzybiczego.

Bibliografia:

1. Henning M.A.S. et al., Position statement: Recommendations on the diagnosis and treatment of Malassezia folliculitis, 2023, online: https://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1111/jdv.18982 [dostęp: 17.09.2026]
2. Macura A.B., Bochenek M., Rup E., Ocena retrospektywna występowania grzybów z rodzaju Malassezia, Postępy Dermatologii i Alergologii XXV; 2008/4
3. Olszewska B., et al., Infekcje grzybicze skóry i tkanki podskórnej u chorych po transplantacji narządów, Przegląd Dermatologiczny, 2016, nr 4.
4. Wiercińska M., Trądzik grzybiczy – zapalenie mieszków włosowych wywołane przez grzyb drożdżopodobny z rodzaju Malassezia, online: 
   https://www.mp.pl/pacjent/dermatologia/choroby/chorobyskory/390190,tradzik-grzybiczy-zapalenie-mieszkow-wlosowych-wywolane-przez-grzyb-drozdzopodobny-z-rodzaju-malassezia [dostęp:17.09.2026]