Stulejka – przyczyny, objawy, sposoby leczenia

Stulejka, mimo że dotyczy dużej grupy chłopców i mężczyzn w różnym wieku, wciąż bywa tematem tabu. Schorzenie to polega na zwężeniu napletka, uniemożliwiającym jego swobodne zsuwanie z żołędzi prącia, co może prowadzić do dolegliwości bólowych, stanów zapalnych oraz problemów z higieną intymną. Przyczyny stulejki mogą mieć charakter fizjologiczny lub nabyty, natomiast objawy mogą być zarówno łagodne, jak i wyraźnie utrudniające codzienne funkcjonowanie. Współczesna medycyna oferuje różnorodne metody postępowania, od leczenia zachowawczego po rozwiązania zabiegowe, dzięki którym możliwe jest skuteczne i bezpieczne radzenie sobie z tym problemem.

Co to jest stulejka?

Stulejka to stan anatomiczny polegający na zwężeniu napletka, które uniemożliwia lub znacznie utrudnia jego odsunięcie z żołędzi prącia. W prawidłowych warunkach napletek powinien swobodnie się przesuwać, zarówno w stanie spoczynku, jak i podczas wzwodu. Gdy tak się nie dzieje, może dojść do szeregu dolegliwości zdrowotnych, wpływających nie tylko na komfort życia, ale również na higienę intymną i ogólny stan zdrowia układu moczowo-płciowego. Stulejka może występować w formie wrodzonej lub nabytej. U małych chłopców jest zjawiskiem fizjologicznym i zazwyczaj ustępuje samoistnie wraz z wiekiem, w miarę jak napletek stopniowo oddziela się od żołędzi. Problem pojawia się wtedy, gdy zwężenie utrzymuje się w wieku dorosłym lub rozwija się wtórnie.

Rodzaje stulejki

W praktyce klinicznej wyróżnia się kilka rodzajów stulejki, różniących się przyczyną powstania, przebiegiem oraz stopniem nasilenia objawów. Taki podział ułatwia właściwą ocenę problemu i dobór odpowiedniego sposobu leczenia.

• Stulejka fizjologiczna występuje naturalnie u niemowląt i małych chłopców. Napletek w tym okresie jest jeszcze zrośnięty z żołędzią i nie daje się swobodnie odprowadzić. Jest to stan prawidłowy, który zazwyczaj ustępuje samoistnie wraz z rozwojem dziecka, bez konieczności interwencji medycznej.
• Stulejka patologiczna (nabyta) rozwija się najczęściej u starszych chłopców i dorosłych mężczyzn. Jej przyczyną mogą być nawracające stany zapalne, urazy, bliznowacenie tkanek, niewłaściwa higiena intymna lub choroby przewlekłe, takie jak cukrzyca. W przeciwieństwie do formy fizjologicznej wymaga oceny lekarskiej i leczenia.
• Stulejka częściowa charakteryzuje się możliwością częściowego odsłonięcia żołędzi, zwykle w stanie spoczynku. Podczas wzwodu napletek pozostaje jednak zbyt ciasny, co może powodować ból, dyskomfort oraz trudności w trakcie współżycia.
• Stulejka całkowita to najbardziej zaawansowana postać schorzenia, w której napletek nie daje się odprowadzić w żadnej sytuacji. Taki stan sprzyja gromadzeniu się wydzieliny, utrudnia utrzymanie higieny i zwiększa ryzyko infekcji oraz innych powikłań.

Rozróżnienie rodzaju stulejki ma istotne znaczenie diagnostyczne i terapeutyczne, ponieważ pozwala dobrać postępowanie dostosowane do indywidualnych potrzeb i stopnia zaawansowania problemu.

Stulejka przyczyny

Przyczyny stulejki bywają zróżnicowane i zależą zarówno od wieku, jak i ogólnego stanu zdrowia. Zwężenie napletka może mieć charakter naturalny lub wynikać z czynników prowadzących do zmian zapalnych i bliznowacenia tkanek. Do najczęściej występujących przyczyn należą: czynniki wrodzone, nawracające stany zapalne, niewłaściwa higiena intymna, urazy mechaniczne i choroby przewlekłe. 

• Czynniki wrodzone - u części chłopców napletek od urodzenia jest węższy i mniej elastyczny. W większości przypadków stan ten ustępuje samoistnie wraz z rozwojem, jednak gdy zwężenie utrzymuje się w późniejszych latach, może prowadzić do rozwoju stulejki patologicznej.
• Nawracające stany zapalne - infekcje żołędzi i napletka, zarówno bakteryjne, jak i grzybicze, sprzyjają podrażnieniom oraz powstawaniu mikrourazów. Proces gojenia często wiąże się z bliznowaceniem, co prowadzi do stopniowego zwężania napletka.
• Niewłaściwa higiena intymna - nieprawidłowe lub nieregularne dbanie o czystość okolic intymnych może skutkować gromadzeniem się mastki, rozwojem drobnoustrojów i stanów zapalnych. Z kolei zbyt intensywne, agresywne zabiegi higieniczne również mogą uszkadzać delikatną skórę napletka.
• Urazy mechaniczne - mikrouszkodzenia powstające podczas współżycia, masturbacji lub nieprawidłowych prób odprowadzania napletka mogą prowadzić do pęknięć skóry i późniejszego bliznowacenia.
• Choroby przewlekłe - szczególnie cukrzyca zwiększa ryzyko rozwoju stulejki. Podwyższony poziom glukozy sprzyja infekcjom oraz osłabia procesy regeneracyjne skóry, co może przyczyniać się do zwężenia napletka.

Stulejka objawy

Objawy stulejki mogą różnić się nasileniem i charakterem w zależności od stopnia zwężenia napletka oraz wieku. W początkowej fazie schorzenie bywa mało dokuczliwe lub pozostaje niezauważone, jednak wraz z postępem zmian może prowadzić do coraz wyraźniejszych dolegliwości. Stulejka u dziecka najczęściej nie daje objawów bólowych i przez długi czas ma charakter fizjologiczny. Problem zaczyna być zauważalny wtedy, gdy napletek mimo upływu lat nadal nie daje się odprowadzić lub pojawiają się nawracające stany zapalne, zaczerwienienie, obrzęk czy trudności w oddawaniu moczu. Charakterystycznym sygnałem może być również „balonikowanie” napletka podczas mikcji, świadczące o utrudnionym odpływie moczu. W przypadku dorosłych mężczyzn objawy są zwykle bardziej odczuwalne. Jak wygląda stulejka u dorosłego? Najczęściej objawia się trudnością lub całkowitą niemożnością odsunięcia napletka z żołędzi prącia, zarówno w stanie spoczynku, jak i podczas wzwodu. Towarzyszyć temu może ból, uczucie silnego napięcia skóry, a także pęknięcia i mikrourazy sprzyjające infekcjom. Niezależnie od wieku, stulejka zwiększa ryzyko nawracających stanów zapalnych żołędzi i napletka, objawiających się pieczeniem, świądem, nieprzyjemnym zapachem oraz gromadzeniem się wydzieliny. U dorosłych schorzenie może dodatkowo wpływać na komfort życia intymnego i prowadzić do bólu podczas współżycia. Wystąpienie powyższych objawów stanowi istotny sygnał do dalszej obserwacji lub konsultacji specjalistycznej, aby zapobiec rozwojowi powikłań.

Leczenie stulejki

Leczenie stulejki zależy od wieku, stopnia zaawansowania zwężenia napletka oraz przyczyny problemu. Współczesna medycyna oferuje zarówno metody zachowawcze, jak i zabiegowe, które pozwalają skutecznie ograniczyć dolegliwości i zapobiec powikłaniom. W łagodniejszych przypadkach, szczególnie u dzieci, stosuje się postępowanie nieinwazyjne. Obejmuje ono regularną, delikatną higienę okolic intymnych oraz obserwację. W określonych sytuacjach lekarz może zalecić miejscowe preparaty z kortykosteroidami, które zwiększają elastyczność skóry napletka i ułatwiają jego stopniowe rozszerzanie. U starszych dzieci i dorosłych mężczyzn leczenie zachowawcze bywa uzupełniane o odpowiednio dobrane ćwiczenia rozciągające napletek, prowadzone pod kontrolą specjalisty. Takie postępowanie może przynieść dobre efekty w przypadku stulejki częściowej i niepowikłanej. Jeśli zwężenie jest znaczne, nawracają stany zapalne lub metody nieinwazyjne nie przynoszą poprawy, rozważane jest leczenie zabiegowe. 

Operacja stulejki

Zabieg stulejki jest rozważany w sytuacjach, gdy leczenie zachowawcze nie przynosi oczekiwanych efektów lub gdy zwężenie napletka jest na tyle zaawansowane, że powoduje ból, nawracające stany zapalne bądź trudności w oddawaniu moczu. Zabieg stanowi skuteczną i trwałą metodę rozwiązania problemu, szczególnie u dorosłych mężczyzn oraz w przypadku stulejki całkowitej. Najczęściej wykonywaną procedurą jest obrzezanie, polegające na całkowitym lub częściowym usunięciu napletka. Alternatywą może być plastyka napletka, której celem jest jego poszerzenie przy jednoczesnym zachowaniu naturalnej anatomii. Wybór techniki zależy od stopnia zwężenia, oczekiwań pacjenta oraz wskazań medycznych. Zabieg przeprowadzany jest zazwyczaj w znieczuleniu miejscowym lub krótkotrwałym znieczuleniu ogólnym i trwa stosunkowo krótko. Po operacji może wystąpić obrzęk, tkliwość oraz niewielki ból, które ustępują w ciągu kilku dni. Okres rekonwalescencji wymaga zachowania odpowiedniej higieny, unikania podrażnień oraz czasowej rezygnacji z aktywności seksualnej. Operacja stulejki znacząco zmniejsza ryzyko nawrotów infekcji, ułatwia utrzymanie higieny intymnej i poprawia komfort życia. W większości przypadków pozwala na całkowite wyeliminowanie dolegliwości związanych ze zwężeniem napletka.

Warto podkreślić, że stulejka to problem, który ze względu na swoją lokalizację bywa postrzegany jako wstydliwy i często odkładany „na później”. Dotyczy jednak zdrowia intymnego, a więc obszaru równie istotnego jak każdy inny aspekt funkcjonowania organizmu. Brak reakcji i unikanie konsultacji mogą prowadzić do nasilenia objawów oraz rozwoju powikłań, które znacząco obniżają komfort życia. Odpowiednia wiedza, szybkie rozpoznanie i właściwe leczenie pozwolą skutecznie poradzić sobie z problemem i przywrócić poczucie komfortu.

Bibliografia:

1. Malczyk Ż., et al., Postępowanie ze stulejką u chłopców, Pediatria Polska, 89/2014
   Michajłowski I., Diagnostyka i leczenie dermatoz męskich narządów płciowych, Katedra i Klinika Dermatologii, Wenerologii i Alergologii GUMed, Gdańsk 2010.
2. Ogórkis J., Patologia napletka, online: https://projektas.marijampolesligonine.lt/docs/2018-03-27_1.pdf [dostęp: 25.01.2026]
3. Orkiszewski M., Mackiewicz M., Madej J., Leczenie stulejki za pomocą miejscowo stosowanego betamethazonu: analiza skuteczności i kosztów, Artykuł opublikowany w Urologii Polskiej 2004/57/1.