Krew z nosa – przyczyny, pierwsza pomoc i profilaktyka

Krwawienie z nosa to dolegliwość, która, choć najczęściej nie jest groźna, potrafi wywołać niepokój – zwłaszcza gdy zdarza się regularnie lub bez wyraźnej przyczyny. Przyczyną krwawienia mogą być urazy mechaniczne, suche powietrze oraz problemy z ciśnieniem i choroby przewlekłe. Znajomość przyczyn krwawień z nosa, skutecznych sposobów reagowania oraz metod profilaktyki pomogą zadbać o zdrowie i komfort każdego dnia.

Krwotok z nosa przyczyny

Krwawienie z nosa, choć często wygląda groźnie, w większości przypadków ma niegroźne podłoże. Najczęściej dochodzi do niego na skutek pęknięcia drobnych naczyń krwionośnych w przedniej części przegrody nosowej, która jest szczególnie podatna na urazy i wysuszenie. Jedną z najczęstszych przyczyn jest suche, gorące powietrze – zarówno latem, jak i zimą podczas ogrzewania pomieszczeń. Wysuszenie śluzówki nosa prowadzi do jej pękania i zwiększa ryzyko krwawień. Do krwotoku może dojść również w wyniku urazu mechanicznego – np. uderzenia w nos, intensywnego wydmuchiwania lub dłubania w nosie. Częstą przyczyną są także infekcje górnych dróg oddechowych, które powodują podrażnienie i przekrwienie śluzówki. Nie należy jednak lekceważyć krwawień z nosa, jeśli występują regularnie lub trudno je zatamować. Mogą być bowiem objawem poważniejszych problemów zdrowotnych, takich jak nadciśnienie tętnicze, zaburzenia krzepliwości krwi, a nawet zwiastować schorzenia w obrębie nosa i zatok, w tym polipy czy nowotwory.

Najczęstsze przyczyny krwawień z nosa:

• suche powietrze i podrażniona śluzówka nosa,
• urazy mechaniczne (np. uderzenia, dłubanie w nosie),
• infekcje dróg oddechowych,
• nadciśnienie tętnicze,
• zaburzenia krzepnięcia i stosowanie leków przeciwzakrzepowych,
• alergie i przewlekłe zapalenie błony śluzowej nosa,
• polipy, zmiany anatomiczne lub nowotworowe w obrębie nosa.

Przyczyny krwawienia z nosa z jednej dziurki

Krwawienie z jednej dziurki nosa to najczęściej tzw. krwotok przedni, który ma swoje źródło w przedniej części przegrody nosowej – miejscu szczególnie bogatym w drobne i kruche naczynia krwionośne. To właśnie one najłatwiej ulegają uszkodzeniu, zwłaszcza pod wpływem czynników zewnętrznych. Do najczęstszych przyczyn tego typu krwawienia należy mechaniczne podrażnienie śluzówki, np. podczas dłubania w nosie, nadmiernego wydmuchiwania lub przypadkowego uderzenia. Krwawienie z jednej dziurki może być też skutkiem infekcji, przewlekłego zapalenia śluzówki, polipów lub delikatnych uszkodzeń naczyń krwionośnych przy nadciśnieniu tętniczym. Choć pojedyncze, krótkotrwałe krwawienie z jednej dziurki nosa rzadko bywa niebezpieczne, warto obserwować częstotliwość i towarzyszące mu objawy.

Jak zatamować krwotok z nosa?

Szybkie i właściwe działanie pozwala skutecznie zatrzymać krwawienie oraz zapobiec jego nawrotom. Pierwszym krokiem jest przyjęcie pozycji siedzącej z lekko pochyloną do przodu głową – zapobiegnie to spływaniu krwi do gardła i ewentualnemu zadławieniu. Nie należy odchylać głowy do tyłu, ponieważ może to prowadzić do podrażnienia żołądka i nudności. Następnie należy delikatnie ścisnąć skrzydełka nosa palcami, tuż przy przegrodzie nosowej, przez około 10-15 minut. W tym czasie ważne jest, aby osoba nie mówiła, nie kaszlała i nie oddychała intensywnie przez nos. Można dodatkowo zastosować zimny okład na nasadę nosa lub kark, co pomoże zwęzić naczynia krwionośne i przyspieszy zatrzymanie krwawienia. Jeśli po 15 minutach krwawienie nie ustąpi, należy powtórzyć ucisk na kolejne 10 minut. Gdy mimo tych działań krew nadal leci, konieczna jest konsultacja lekarska – może to oznaczać poważniejszy problem wymagający specjalistycznej pomocy.

Tamowanie krwotoku z nosa:

1. usiądź spokojnie, pochyl głowę do przodu,
2. mocno ściśnij skrzydełka nosa na 10–15 minut,
3. zastosuj zimny okład na nos lub kark,
4. jeśli krwawienie nie ustaje, powtórz ucisk, zastosuj tampony do nosa lub skontaktuj się z lekarzem.

Co pomaga na krwotoki z nosa? Profilaktyka

Aby ograniczyć ryzyko krwotoków z nosa, warto zadbać o odpowiednią profilaktykę i wprowadzić do codziennej rutyny kilka prostych nawyków. Przede wszystkim należy utrzymywać właściwą wilgotność powietrza w pomieszczeniach – szczególnie zimą, gdy ogrzewanie znacznie wysusza śluzówkę nosa. Pomocne mogą być nawilżacze powietrza lub regularne wietrzenie pomieszczeń. Kolejnym ważnym aspektem jest unikanie mechanicznych uszkodzeń nosa – warto powstrzymać się od dłubania w nosie czy zbyt energicznego wydmuchiwania. W przypadku suchości śluzówki warto stosować preparaty nawilżające dostępne w aptekach takie jak żele i aerozole z solą morską, które pomagają regenerować delikatną błonę śluzową. Osoby ze skłonnościami do krwawień powinny kontrolować ciśnienie krwi i, w razie potrzeby, stosować się do zaleceń lekarza dotyczących leczenia przewlekłych schorzeń. Warto też unikać nadmiernego wysiłku fizycznego w upalne dni oraz dbać o zdrową dietę bogatą w witaminę C i K, które wzmacniają naczynia krwionośne.

• Utrzymanie odpowiedniej wilgotności powietrza w pomieszczeniach.
• Unikanie dłubania w nosie i mocnego wydmuchiwania.
• Stosowanie preparatów nawilżających błonę śluzową nosa (sól morska do nosa, krople z kwasem hialuronowym).
• Kontrola ciśnienia krwi i leczenie chorób przewlekłych.
• Wspieranie naczyń krwionośnych przez suplementację witamin C i K.
• Unikanie nadmiernego wysiłku fizycznego, szczególnie w wysokich temperaturach.

Bibliografia:

1. Bruzgielewicz A., Problem diagnostyczny i leczniczy w nawracających krwawieniach z nosa, Warszawa, 1997.
2. Klimas A., Krwawienie z nosa (epistaxis), online: https://www.laryngolog.ostrowiec.pl/images/Krwawienie_z_nosa.pdf [dostęp: 11.07.2025].
3. Kwast P., Zawadzka-Głos L., Krwawienia z nosa u dzieci – przyczyny i postępowanie, Nowa Pediatria 19(3): 83-86, 2015.
4. Rodney J. Schlosser (tłumaczenie: Katarzyna Perzanowska-Brzeszkiewicz), Krwawienie z nosa, Medycyna po Dyplomie nr 5, 2009.
5. Syniec M., Prygiel J., Dubielska A., Taradaj K., Deja M., Balcerzak J., Analiza przyczyn krwawień z nosa oraz metod ich zaopatrywania w izbie przyjęć Samodzielnego Publicznego Centralnego Szpitala Klinicznego (SPCSK) WUM, Polski Przegląd Otorynolaryngologiczny, tom 4, nr 4, s. 21-26, 2015.